Και όμως η Κεφαλονιά δεν βούλιαξε...
| 9 αφορμές για διάλογο ]


Ο Γιάννης Κρούσσος είναι ιστολόγος απο την Κεφαλονιά. Οι αποκαλύψεις του Νίκου Ευαγγελάτου, ένα μήνα πριν, για επικείμενο μεγάλο σεισμό τον “τάραξαν”. Έτσι την περασμένη Τρίτη αποφάσισε να γράψει:
"Αύριο είναι η μέρα της κρίσης. Σύμφωνα, με την τεράστια ανακάλυψη του δαιμόνιου ρεπόρτερ κ. Ευαγγελάτου, αύριο στην Κεφαλονιά πεθαίνουμε.
Εν αναμονή της απόλυτης καταστροφής και του σεισμού των 7,2 ρίχτερ, που θα λάβει χώρα στην Κεφαλονιά, την 30η Ιουλίου, μην περιμένετε εγγραφές στο βλογημένο μου βλογ. Έχω κοινωνήσει, έχω εξομολογηθεί, έχω φτιάξει διαθήκη, έχω ταΐσει το καναρίνι μου και είμαι πανέτοιμος να αποβιώσω.
Απ’ ότι βλέπω ανάλογη ανησυχία και μέτρα έχουν λάβει οι λοιποί συγχωριανοί μου, οι οποίοι τούτη την ώρα με ήσυχη συνείδηση παίζουν τάβλι, ρίχνουν μπάτσικα, τρωγοπίνουν και γενικώς δείχνουν βαθιά συγκλονισμένοι, από το επικείμενο…"
Και επειδή η μέρα της… κρίσης δεν ήρθε ποτέ - ήρθαν μόνο πέντε ρίχτερ - είπε, εχθές, να ξεσπάσει:
"Αυτή ήταν η πρόβλεψη; Τα 5 Ρίχτερ στην Κεφαλονιά τα έχουμε για ψωμοτύρι σε ριγανάδα. Αυτό δεν είναι πρόβλεψη. Είναι σα να λέμε: “το χειμώνα θα βρέξει”.
Με το ζόρι να μας βγάλουν σεισμοπαθείς, για να είναι μέσα στις "προβλέψεις" τους. Μερικοί το σκεφτόμαστε σοβαρά να μπούμε στις μαύρες σακούλες, να μας πάρουν τα κανάλια, νάχουν πτώμα στην οθόνη, να χαρεί η ψυχούλα τους."
Τέλος καλό, όλα καλά για την Κεφαλονιά. Το νησί είναι ασφαλές και στην θέση του και οι τουρίστες ασφαλείς στα ξενοδοχεία τους. Όχι, όμως όλοι γιατί αρκετοί έσπευσαν να ακυρώσουν τις διακοπές τους με ότι και εάν αυτό συνεπάγεται για την οικονομία του νησιού…

9 αφορμές για διάλογο

Constantinos είπε... @ 31 Ιουλίου 2008 - 11:50 π.μ.

Δυστυχώς είμαστε πρόβατα και όχι σκεπτόμενοι πολίτες. Αν υπήρχε περίπτωση κάποιος (ή κάποια ομάδα επιστημόνων) να μπορούσε, μέσω μιας επιστημονικής διαδικασίας, να προβλέψει σεισμούς θα ήταν στην Ιαπωνία ή στις ΗΠΑ και θα έπαιρνε έναν σκασμό λεφτά, το Νόμπελ και όλη την παγκόσμια αναγνώριση. Επιπλέον το δίκτυό του θα είχε αναπτυχθεί σε όλον τον κόσμο.

Έλεος πια με τους αγύρτες.

Vagelford είπε... @ 31 Ιουλίου 2008 - 1:47 μ.μ.

Είναι ιδιαιτέρως αφελής η παραπάνω προσέγγιση του φαινομένου του σεισμού και της σχετικής επιστημονικής έρευνας. Ενδεχομένως, ως αφελέστερη θα μπορούσε να χαρακτηριστεί μόνο η αντιμετώπιση των ΜΜΕ για την εργασία αυτή που αναφερόταν στην Κεφαλονιά.

Παναγιώτης Παπαχατζής είπε... @ 31 Ιουλίου 2008 - 1:59 μ.μ.

@Κωνσταντίνε
Η επιστήμη της σεισμολογίας είναι αρκετά.. ρευστή στις μεθόδους που χρησιμοποιεί. Δεν μπορούμε να καταδικάσουμε τους επιστήμονες διότι ακι αυτοί πειραματίζονται στην προσπάθεια τους για την ανακάλυψη μεθόδου πρόβλεψεις σεισμών.
Εγώ τα έχω με τον τρόπο που παρουσιάστηκε απο τα ΜΜΕ καθώς ξεπέρασαν την γραμμή μεταξύ πληροφόρησης και κιτρινισμού...

@Vagelford
Αναφέρεσαι στα ποστς του Κρούσσου ή στο σχόλιο του Κωσταντίνου;

Vagelford είπε... @ 31 Ιουλίου 2008 - 2:16 μ.μ.

Το 1ο ποστ του Κρούσου, εκφράζει κυρίως την αγανάκτηση προς τον δημοσιογράφο και τη διαχείριση της πληροφορίας που είχε και νομίζω ότι είναι καθαρό αυτό.
Το 2ο ποστ όμως και το σχόλιο του Κωνσταντίνου και σε ένα βαθμό και το δικό σου κείμενο (βασικά επειδή στέκεσε και εσύ στο ότι έγινε τελικά σεισμός 5 ρίχτερ και όχι 7 στις 30 του μήνα) είναι που παρουσιάζουν την αφελή προσέγγιση του πράγματος.

Vagelford είπε... @ 31 Ιουλίου 2008 - 2:20 μ.μ.

Και για να το θέσω αλλιώς, αν είχε γίνει ο σεισμός, θα άλλαζε τίποτα για τη στάση του δημοσιογράφου και του τύπου; Σαφώς και όχι. Το αν έπεσε μέσα στην πρόβλεψή του ή όχι ο ερευνητής είναι απολύτως άσχετο.

Παναγιώτης Παπαχατζής είπε... @ 31 Ιουλίου 2008 - 8:13 μ.μ.

Το πρόβλημα δεν αφορά, φυσικά την πρόβλεψη αυτή, καθ' αυτή.
Παρ' όλα αυτά απο την στιγμή που το θέμα πήρε την έκταση που πήρε και το μέγεθος ενός σεισμού έχει σημασία.
Εγώ μπορεί να το βλέπω απο την πλευρά που το χειρίστηκαν τα ΜΜΕ, εσύ απο την επιστημονική (διαβάζοντας το blog σου είναι προφανές), οι κάτοικοι, όμως του νησιού τα αποτελέσματα του κακού χειρισμού μιας αποτυχημένης πρόβλεψης θα την μετρήσουν τον χειμώνα όταν διαπιστώσουν οτι τα έσοδα του φετινού καλοκαιριού θα είναι λιγότερα απο πέρυσι. Αυτό ούτε εσύ, αλλά ούτε και εγώ μπορούμε να το νιώσουμε.
Όταν ο Κρούσσος κάνει πλάκα με με τα 5 ρίχτερ είναι γιατί, όντως στα επτάνησα είναι συνηθισμενοι σε τέτοια μεγέθοι σεισμού.
Όταν ζούσα στη Ρόδο πιτσιρικάς, θυμάμαι οτι κάναμε και εμείς πλάκα με τον πανικό που έσπερναν τα ΜΜΕ για μερικούς σεισμούς της τάξης των 5 και 5,5 ρίχτερ καθώς ήταν κάτι σχετικά σύνηθες.
Το βασικό που πρέπει να δούμε, λοιπόν, εδώ είναι οτι πέρα απο πληροφορίες,τηλεθεάσεις (για τα ΜΜΕ), σεισμογράφους, έρευνες και πόλεμο για τις επιδοτήσεις (για τους επιστήμονες) ένας σεισμός αφορά πέρα και πρώτο απ΄ολα τους ανθρώπους της περιοχής που γίνεται. Και όταν αυτοί φτάνουν στο σημείο να εξοργίζονται και να χλευάζουν αυτό κάτι πρέπει να σημαίνει, για όλους τους εμπλεκόμενους...

Constantinos είπε... @ 1 Αυγούστου 2008 - 9:18 π.μ.

Το να αποκαλούμε αφελή μια προσέγγιση χωρίς να την αντιπετωπίζουμε με επιχειρήματα δεν συνεισφέρει στο διάλογο, κατά τη γνώμη μου. Η στάση των ΜΜΕ είναι, στις περισσότερες τέτοιες περιπτώσεις, κατακριτέα.

Για να γίνω πιο συγκεκριμένος, ας παραθέσω τις απόψεις μου σχετικά με την "πρόβλεψη" σεισμών:

Μια "πρόβλεψη" που περιλαμβάνει τη μισή Ελλάδα και έχει ένα μεγάλο χρονικό εύρος, καλύτερα να μη γίνεται! Αυτά είναι αστεία πράγματα... Πώς αυτό μπορεί να αξιοποιηθεί; Πώς μπορεί να σώσει ζωές;

Η Ελλάδα, ειδικότερα το Ιόνιο, είναι τόσο σεισμογενής χώρα που η φράση "σύντομα θα γίνει μεγάλος σεσμός" είναι και θα είναι πάντα αληθής.

Χρειάζεται να ξοδεύουμε φαιά ουσία, επιστημονικό έργο και πολλά χρήματα για κάτι που ήδη ξέρουμε;

Ακούγεται προφανές ότι καλό είναι να γίνεται επιστημονική έρευνα πάνω στην πρόβλεψη των σεισμών.

Μια δεύτερη ματιά με κριτική σκέψη, ωστόσο, κλονίζει λίγο το "προφανές".

Η φαιά ουσία δεν είναι άπειρη. Τα χρήματα επίσης. Ζούμε σε μια σεισμογενή χώρα και θα πρέπει:

1. να χτίζουμε γερά κτήρια (δημόσια και ιδιωτικά),
2. να έχουμε μια συνεχή εκπαίδευση που θα περιλαμβάνει ασκήσεις ετοιμότητας (όπως στην Ιαπωνία)
3. να υπάρχει κρατικό σχέδιο ετοιμότητας αντιμετόπισης σεισμικής καταστροφής διαφόρων επιπέδων.

Πρόβλεψη σεισμού σε περιοχή με ακτίνα άνω των 100χλμ και με χρονικό ορίζοντα μεγαλύτερο των 2-3 ημερών δεν είναι πρόβλεψη ή πρόγνωση, είναι εκτίμηση.

Επιπλέον, αν πει κάποιος "Την Τρίτη θα γίνει σεισμός 7 ρίχτερ στην περιοχή της Κεφαλλονιάς", (ακόμα και αν η πρόβλεψη είναι συγκεκριμένη και αξιόπιστη) θα δημιουργήσει πολύ περισσότερα προβλήματα απ' ότι η σεισμική δόνηση αυτή καθ'αυτή, εφ' όσον δεν υπάρχει οργανωμένο σχέδιο και εκπαιδευμένοι πολίτες.

Γι αυτό πιστεύω ότι ως κράτος πρέπει να δώσουμε μεγαλύτερη έμφαση στα 3 σημεία που αναφέρω πιο πάνω, και δευτερευόντως, αν όχι καθόλου, στις επιστημονικές προσπάθειες πρόβλεψης.

Vagelford είπε... @ 3 Αυγούστου 2008 - 1:06 μ.μ.

Κωνσταντίνε, αυτή ακριβώς είναι η αφελής προσέγγιση της επιστημονικής έρευνας γενικά και της έρευνας γύρω από τους σεισμούς ειδικότερα.

Δηλαδή, καταρχήν η αξία της επιστημονικής έρευνας δεν βρίσκεται μόνο στις συγκεκριμένες και προφανείς εφαρμογές, αφού λίγα πράγματα στην ιστορία της επιστήμης γίνανε με συγκεκριμένη εφαρμογή ως αρχικό στόχο. Η λογική για παράδειγμα ότι δεν έχει αξία να κάνεις έρευνα στην «πρόγνωση σεισμών» σε μία περιοχή η οποία είναι τόσο σεισμογενής που οι σεισμοί είναι δεδομένοι, είναι τελείως εσφαλμένη αφού πέρα από τη συγκεκριμένη στόχευση που μπορεί να έχει μία τέτοια έρευνα (πρόγνωση σεισμών) τελικά το αποτέλεσμα θα είναι ευρύτερο, αφού θα προάγει την επιστημονική γνώση καταρχήν και κατά δεύτερο οι μη προφανείς εφαρμογές που μπορεί να προκύψουν ίσως να είναι πολύ σημαντικότερες και πιο ενδιαφέρουσες. Για παράδειγμα, η έρευνα πάνω στην πρόγνωση σεισμών θα μπορούσε να δώσει ένα διαγνωστικό εργαλείο για την αντιμετώπιση αιφνίδιων καρδιακών επεισοδίων ή για την πρόγνωση επιληπτικών κρίσεων ή δεν μπορώ να φανταστώ τι άλλο. Και η εφαρμογή των αποτελεσμάτων και των τεχνικών από ένα επιστημονικό πεδίο σε ένα άλλο είναι μόνο ένα παράδειγμα για το πώς μπορεί η επιστημονική έρευνα να έχει απρόσμενες εφαρμογές.

Οι υποδομές, η παιδεία και ο κρατικός σχεδιασμός είναι απολύτως αυτονόητα στοιχεία που πρέπει να διαθέτουμε και να προωθούμε, αλλά και πάλι η λογική της επιλογής ανάμεσα σε αυτά ή στην επιστημονική έρευνα είναι απολύτως εσφαλμένη. Ζητούμενα είναι και τα δύο και το δίλλημα ανάμεσά τους είναι ψεύτικο. Και ο λόγος είναι ότι τα αποτελέσματα της επιστημονικής έρευνας για τους σεισμούς αν είναι να χρησιμοποιηθούν, θα χρησιμοποιηθούν επικουρικά στην ανάπτυξη κτηριακών υποδομών, την εκπαίδευση των πολιτών και την οργάνωση της κρατική μηχανής που θα αντιμετωπίσει ένα σεισμό. Δηλαδή, ο στόχος της έρευνας στην πρόγνωση σεισμών προφανώς και δεν είναι απλά να δώσει ο ερευνητής με απόλυτη ακρίβεια την ώρα και τον τόπο και το μέγεθος ενός σεισμού ώστε για παράδειγμα, να ενημερωθούν οι κάτοικοι μίας πόλης ή ενός χωριού να βγουν από τα σπίτια τους την συγκεκριμένη στιγμή. Εκτός από ουτοπικό είναι και αφελές με την έννοια ότι υποθέτει πως ο σεισμός είναι ένα τοπικά εντοπισμένο φαινόμενο στο χώρο και στο χρόνο. Δηλαδή αν ξέρω ότι θα γίνει σεισμός κάτω από την Κόρινθο, είναι αφελές να υποθέσω ότι δεν θα επηρεασθεί η Αθήνα ή η Πάτρα. Όπως είναι αφελές να θεωρήσω ότι ο κίνδυνος πέρασε την στιγμή που θα εκδηλωθεί ο κυρίως σεισμός, αφού οι μετασεισμοί μπορούν να είναι εξίσου καταστροφικοί.

Άρα το ζητούμενο από την έρευνα στην πρόγνωση των σεισμών είναι να δοθεί τελικά η δυνατότητα στην πολιτεία να κατευθύνει τους πόρους της και να ενεργοποιήσει τις υποδομές ώστε να είναι καλύτερα προετοιμασμένη μέσα σε κάποιο χρονικό παράθυρο και σε μία ευρύτερη περιοχή (σε λογικά πλαίσια) για την αντιμετώπιση των προβλημάτων που θα προκύψουν.

Constantinos είπε... @ 4 Αυγούστου 2008 - 3:15 μ.μ.

Για να ξεκαθαρίζουμε τα πράγματα και για να μην υπάρχουν παρεξηγήσεις:

1. Δεν κρίνω την επιστημονική έρευνα. Δεν μπορώ να το κάνω, άλλωστε. Ούτε τους επιστήμονες της ομάδας ΒΑΝ, ούτε όσους επιστήμονες ασχολούνται με την πρόβλεψη σεισμών, ειδικότερα ή γενικότερα. Τουναντίον, πάντα θαυμάζω την επιστημονική έρευνα και καταλαβαίνω απόλυτα τι σημαίνει το γεγονός ότι η έρευνα σε ένα επιστημονικό πεδίο μπορεί να έχει σημαντικότατα αποτελέσματα σε άλλα, "άσχετα", επιστημονικά πεδία.

2. Το χρήμα και η φαιά ουσία είναι, δυστυχώς, πεπερασμένα. Αυτό που εννοώ είναι ότι αν προκύψει δίλλημα (ανύπαρκτο το θεωρείς εσύ, αλλά, κατά τη γμώμη μου είναι υπαρκτότατο) μεταξύ της "καθαρής" έρευνας για πρόγνωση σεισμών και της αντισεισμικής προστασίας (στο μέτρο που μπορούν αυτά τα δύο να ξεχωρίσουν) σαφώς και το βάρος πρέπει να δοθεί στην αντισεισμική προστασία.

3. Μια πραγματικά σαφής (μέγεθος, επίκεντρο, εστιακό βάθος, χρόνος) πρόβλεψη, αρκετές ημέρες πριν, μας δίνει τη δυνατότητα να ξέρουμε ακριβώς ποιες πόλεις θα επηρεαστούν και πόσο. Μέχρι, όμως, να φτάσουμε σε αυτό το σημείο (θα φτάσουμε, έτσι εκτιμώ, αν όχι στη γενιά μας, σε κάποια μελλοντική γενιά) θα περάσουμε από ενδιάμεσα στάδια: Θα μπορούμε να προβλέπουμε με σφάλματα, στην αρχή μεγάλα, αρχότερα μικρότερα. Καταλαβαίνεις όμως τι θα μπορούσε να γίνει αν στις 8 Σεπ 1999, με έκτακτα δελτία ειδήσεων ανακοινώνοταν ο σεισμός της επομένης, ακόμα και με απόλυτη ακρίβεια. Οι νεκροί και οι ζημιές θα ήταν πολλαπλάσιοι από τους πραγματικούς. Να μη μιλήσω για το πλιάτσικο και τη διάλυση του κοινωνικού ιστού. Ωστόσο, κτίρια που θα άντεχαν και πολίτες εκπαιδευμένοι θα περιόριζαν κατά πολύ τους νεκρούς και τις υλικές ζημιές.

Τέλος, οι απόψεις μου είναι προσωπικές, δεν έχω σχέση με τον χώρο των προγνώσεων σεισμού (είμαι Χημ Μηχ του ΕΜΠ, με ΜΒΑ) και, σε καμμιά περίπτωση, δεν θέλω να θεωρηθεί ότι είμαι κατά οποιασδήποτε επιστημονικής έρευνας, τουναντίον!

Δημοσίευση σχολίου