Μπορεί να υπάρξει μια άλλη δικαιοσύνη;
| 6 αφορμές για διάλογο ]


Ο Μάικλ Κιτσονέτι είναι Αμερικάνος δικαστής από το Οχάιο. Είναι γνωστός για τον τρόπο που απονέμει μια δικιά του ξεχωριστή δικαιοσύνη με εναλλακτικές ποινές αντί των προβλεπόμενων από το νόμο. Για παράδειγμα, την περασμένη εβδομάδα, πρότεινε σε έναν άνδρα που καταδικάστηκε για παράνομη κατοχή οπλισμένου δίκαννου, αντί να εκτίσει ποινή φυλάκισης 5 μηνών, να πηγαίνει δύο φορές την εβδομάδα, για το ίδιο χρονικό διάστημα, στο νεκροτομείο της πόλης, για να του δείχνουν οι υπάλληλοι εκεί τα πτώματα εκείνων που σκοτώνονται από ανθρώπους που παρανόμως κατέχουν όπλα.
Το νομοθετικό πλαίσιο που ισχύει, παγκοσμίως δείχνει να έχει αποτύχει. Ούτε εξαπατάμε, ούτε κλέβουμε, ούτε σκοτώνουμε λιγότερο. Ο αντίλογος, βέβαια, λέει οτι χωρίς νόμους θα πράταμε τα προαναφερθέντα στο μέγιστο βαθμό. Μπορούν τέτοιου είδους εναλλακτικές μέθοδοι απονομής δικαιοσύνης να προσφέρουν καλύτερα αποτελέσματα; Η απάντηση δεν είναι ξεκάθαρη. Σε πρώτη ανάγνωση κάτι τέτοιο θεωρείτε εντυπωσιακό. Φαντάζεστε, όμως, να γινόταν σύστημα από όλους τους δικαστές; Δεν θα υπήρχε αντικειμενική ποινή, κάθε δικαστής θα τιμωρούσε ανάλογα με τον χαρακτήρα του (φανταστείτε έναν ρατσιστή δικαστή για παράδειγμα). Έπειτα, όλο το δικαστικό σώμα θα έπρεπε να έχει γνώσεις παιδαγωγού, ψυχολόγου και κοινωνιολόγου, πράγμα πρακτικά αδύνατο. Από ένα σχετικά αναξιόπιστο σύστημα θα περνούσαμε σε πολλούς υποκειμενικούς νομοπλάστες.
Με λίγα λόγια, πολλές φορές είναι όμορφο να γινόμαστε ρομαντικοί. Η πράξη, όμως θέλει απόλυτο πραγματισμό...
Υ.Γ Αφορμή για το παραπάνω στάθηκαν τα χθεσινά "πρόσωπα και προσωπεία" του Χρήστου Μιχαηλίδη.

6 αφορμές για διάλογο

ΝΙΚΟΣ είπε... @ 23 Οκτωβρίου 2007 - 1:54 π.μ.

Για μένα δεν είναι λύσεις αυτές.Καλύτερα είναι να τους πηγαίνουν σε ψυχολόγους.

exrubit είπε... @ 23 Οκτωβρίου 2007 - 6:08 π.μ.

Πάνο, λόγω επαγγέλματος θα εστιάσω σε 3 σημεία.

1)Το ζήτημα που θέτεις δεν αφορά σε μια συνολικά διαφορετική δικαιοσύνη αλλά σε ένα αίτημα για λιγότερο και διαφορετικό σωφρονισμό στην Ποινική Δίκη, ενδεχόμενα και με αποποινικοποίηση πολλών πράξεων ή παραλείψεων που θεωρούνται σήμερα εγκλήματα. Αυτό, κατά την άποψή μου, είναι σωστό. Το σωφρονιστικό σύστημα έχει αποτύχει λειτουργικά και εν τοις πράγμασι.

Πώς, όμως, θα διασφαλιστεί η κοινωνική ειρήνη; Πώς μέσω της ποινής θα ικανοποιηθεί το κοινό περί δικαίου αίσθημα; Τι είναι ποινή; Που αποσκοπεί η επιβολή ποινής; Ποια ποινή πρέπει να επιβληθεί κάθε φορά; Υπάρχει καλύτερη-αποδοτικότερη ποινή, ποια είναι και γιατί;

Δυστυχώς δεν έχω απαντήσεις στα ερωτήματα. Απασχολούν ακόμα τη θεωρία της Νομικής και μάλιστα την διχάζουν... Ξέρω μόνο ότι η ποινή δεν έχει ή δεν πρέπει να έχει(τουλάχιστον όχι μόνο) την έννοια της τιμωρίας.

Αν ξεκινήσουμε με αυτό το δεδομένο ίσως να καταλήξουμε σε συναρπαστικά συμπεράσματα για ένα ολοκληρωτικά νέο στη σύλληψη και την εφαρμογή του σύστημα αντεγκληματικής πολιτικής και απονομής της Ποινικής Δικαιοσύνης.

Σε αυτά τα πλαίσια, ο Δικαστής που παρουσιάζεις είναι πρωτοπόρος.

2) Το δεύτερο σημείο αφορά την ποιότητα των Δικαστών αλλά και την συνδρομή άλλων επιστημών όπως της εγληματολογίας, της βιολογίας, της ψυχολογίας κλπ.

Μια συνολικά αναθεώρηση της Ποινικής Δίκης, όπως την γνωρίζουμε σήμερα, πρέπει να λάβει υπόψη της όλους τους παραπάνω παράγοντες. Ο Δικαστής, σε αυτές τις νέες απαιτήσεις πρέπει να αποκτήσει γνώσεις, δεξιότητες και χρόνο προκειμένου να εξατομικεύει τον κανόνα δικαίου κατά περίπτωση.

Απαιτείται συνεπώς διεύρυνση των πνευματικών οριζόντων των Δικαστών αλλά και των λειτουργικών ορίων της Δίκης. Απαιτείται πρωτίστως συνειδητοποίηση της κοινωνικής αποστολής του Δικαστή.

Η διαφορά μεταξύ του υφιστάμενου και του προτεινόμενου είναι η εξής: Με το υφιστάμενο σύστημα διαπιστώνεται η επικινδυνότητα του ατόμου και αυτό (το άτομο)απομακρύνεται από τον κοινωνικό ιστό. Αυτό, σήμερα, αρκεί.

Με το προτεινόμενο σύστημα μόνη η απομάκρυνση δεν συνιστά και ίαση. Ο αδικοπραγήσας αντιμετωπίζεται ως ασθενής και η Πολιτεία πρέπει να του παράσχει κάθε βοήθεια προκειμένου να επιτύχει πραγματική την επανένταξή του στην κοινωνία. Αν αυτό δεν είναι εφικτό, τότε μόνο απομακρύνεται και πάλι υπό προϋποθέσεις.

Και σήμερα δεν απέχουμε πολύ από το προτεινόμενο με τη διαφορά ότι ο δικαστής απλά κάνει τη δουλειά του σαν δημόσιος υπάλληλος και η Πολιτεία του δημιουργεί διαρκώς προβλήματα...

Στα πλαίσια αυτά, ο Δικαστής που παρουσιάζεις, αποφασίζοντας μόνος του και χωρίς την συνδρομή όλων των άλλων επιστημών, ακροβατεί και εικάζει τις θεραπείες. Αυτό είναι επικίνδυνο. Φαίνεται να προτιμά τη θεραπεία μέσω της πρόκλησης σοκ αλλά τον 21ο αιώνα μια και μόνη θεραπεία δεν μπορεί να είναι και να αντιμετωπίζεται ως πανάκεια.

3) Και έρχομαι στο τρίτο σημείο. Οι δαπάνες της Πολιτείας για πραγματικό σωφρονισμό και επανένταξη των παραβατών στην κοινωνία πρέπει να είναι ανάλογες ή και ίσες με τις δαπάνες για την παιδεία.

Μόνο αν αντιληφθούμε την σωφρονιστική διαδικασία ως σχολείο δεύτερης ευκαιρίας, ως μια ύστερη και ύστατη απόπειρα διαπαιδαγώγησης των πολιτών που παρουσιάζουν παραβατική συμπεριφορά, μπορούμε αφενός να σεβαστούμε την διαφορετικότητά τους και αφετέρου να θέσουμε τις δεξιότητές τους στην υπηρεσία του κοινωνικού συνόλου.

Σε αυτό το σημείο απέχουμε έτη φωτός από κάθε προηγμένο κράτος. Για την Ελλάδα οι φυλακές είναι αποθήκες κακοποιών, στις οποίες συνοστίζονται οικονομικοί εγκληματίες με ανθρωποκτόνους, βιαστές, εμπόρους ναρκωτικών, τσιγγάνους μικροαπατεώνες, λαθρομετανάστες και άλλους χωρίς κανένα διαχωρισμό και με τεράστιο κόστος για τον Κρατικό προϋπολογισμό.

Αποτέλεσμα; Ο συγχρωτισμός τόσων πολλών και κάθε "ειδικότητας" κακοποιών παράγει βελτιωμένους κακοποιούς, οι οποίοι έχουν πλέον την γνώση (την τεχνογνωσία και το know how) (sic) προκειμένου την επόμενη φορά να μην συλληφθούν... Οι φυλακές είναι μέθοδος τελειοποίησης εγκληματιών!

Άρα, μην ψάχνουμε στην επιστημονική αναζήτηση, η οποία μάλιστα ακόμα εξελίσσεται τη λύση των προβλημάτων της Δικαιοσύνης. Ας επενδύσουμε πρώτα στη λύση των προβλημάτων που ήδη συσσωρεύονται στο ισχύον σύστημα και τα οποία, ήδη φαίνονται κολοσσιαία και δυεπίλυτα...

Ελπίζω να μην κούρασα.
Ευχαριστώ για το χώρο.

ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΤΙΚΟ ΚΟΥΜΜΟΥΝΙ είπε... @ 23 Οκτωβρίου 2007 - 12:09 μ.μ.

"Έπειτα, όλο το δικαστικό σώμα θα έπρεπε να έχει γνώσεις παιδαγωγού, ψυχολόγου και κοινωνιολόγου, πράγμα πρακτικά αδύνατο."
Εγώ εδώ Παναγιώτη διαφωνώ οι επιστήμες αυτές είναι υποστηρικτικές της νομικής, νομίζω ότι αρκετά στοιχεία του διδάσκονται ήδη στις πανεπιστημιακές νομικές σχολές και ο ποινικός δικαστής θα έπρεπε να έχει ακόμα περισσότερη γνώση από τον μέσο δικηγόρο.

Matrix είπε... @ 23 Οκτωβρίου 2007 - 4:15 μ.μ.

Μιλαμε δηλαδή για ένα στάδιο.... πριν τον αναρχισμό, όπου δεν χρειάζονται νόμοι κτλ...

Σίγουρα δεν είναι έτσι, αλλά προσωπικά δεν νομίζω ότι ενδεικνυται για τη μεγαλύτερη πλειοψηφία των περιπτώσεων.

Σε επιμέρους μόνο περιπτώσεις μπορεί να βοηθάει.

ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΤΙΚΟ ΚΟΥΜΜΟΥΝΙ είπε... @ 23 Οκτωβρίου 2007 - 9:47 μ.μ.

μάτριξ ο νόμος πάντα ερμηνεύεται από τα πρόσωπα.

ΠΑΠΑΧΑΤΖΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ είπε... @ 24 Οκτωβρίου 2007 - 12:01 π.μ.

@exrubit
Νομίζω οτι ανάλυσες το θέμα στη σωστή του βάση.
@καπιταλιστικό κουμμούνι
Σίγουρα εντός της σχολής μαθαίνουν κάποια πράγματα. Το θέμα, όμως, είναι οτι μόνο μεμονομένα μπορεί να εφαρμοστεί το παράδειγμα του δικαστή απο το Οχάιο (συμφωνω με τον matrix). Οι νόμοι ερμηνεύονται απο τους ανθρώπους αλλά υπάρχουν και αυτό είναι το βασικό. Απο εκεί και πέρα πρέπει να αλλάξει ο τρόπος σωφρονισμού.
@Νίκο
Συμφωνω, αρκεί οι ψυχολόγοι να μην γίνονται η αιτία για να την βγάζουν καθαρή όλοι οι έμποροι ναρκωτικών...

Δημοσίευση σχολίου