Η ευρωπαϊκή εμπειρία της Κεντροαριστεράς
| 20 αφορμές για διάλογο ]


Πώς ένα κεντροαριστερό, σοσιαλδημοκρατικό κόμμα κερδίζει τις εκλογές; Η ευρωπαϊκή απάντηση στο ερώτημα δεν έρχεται από τη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ιταλία ή την Ισπανία. Η απάντηση έρχεται από τη Βρετανία.
Η επιστροφή του Εργατικού Κόμματος, υπό τον Τ. Μπλερ, στην εξουσία το 1997 και η παραμονή του μέχρι σήμερα προσφέρει χρήσιμα διδάγματα για την αναδιάρθρωση της Κεντροαριστεράς με προοπτική την εξουσία στη βάση ενός "πολιτικού σχεδίου". Γιατί, παρά τα όσα γράφονται και λέγονται, ο Τ. Μπλερ προώθησε την πλέον επιτυχή αναδιάρθρωση αριστερού κόμματος στην Ευρώπη, αφού παρέλαβε ένα "μη εκλέξιμο" κόμμα το 1994 και όχι απλώς το έφερε στην εξουσία έπειτα από πολύχρονη κυριαρχία των Συντηρητικών, αλλά το κατέστησε και το "φυσικό κόμμα εξουσίας" (παρά το ιστορικό λάθος του πολέμου στο Ιράκ). Αν και οι περιπτώσεις Ελλάδας και Βρετανίας είναι διαφορετικές, ωστόσο τα "μαθήματα- καλές πρακτικές" που μπορεί να αντληθούν είναι εξόχως χρήσιμα.
Υπάρχουν τέσσερα κεντρικά στοιχεία που άλλαξαν τη φυσιογνωμία του Εργατικού Κόμματος και το έκαναν "εκλέξιμο":
Πρώτον, ιδεολογική προσαρμογή στη σύγχρονη πραγματικότητα με τη σύνθεση της αγοράς και της κοινωνίας ("τρίτος δρόμος") και τον επαναπροσδιορισμό των ορίων δράσης του κράτους με την ανάδειξη τριών κύριων διαστάσεων της σοσιαλδημοκρατικής λογικής- της διασφάλισης ίσων ευκαιριών σε όλους, της επίτευξης υψηλότερου βαθμού ισότητας και της παροχής από το κράτος των βασικών υπηρεσιών (υγεία, παιδεία, μεταφορές, κοινωνική δικαιοσύνη).
Δεύτερον, έμφαση στην οικονομία της γνώσης και σύστοιχη προσαρμογή του οικονομικού συστήματος στη λογική αυτή, με εγκατάλειψη των παραδοσιακών μορφών δύσκαμπτης οικονομικής δραστηριότητας και ρυθμίσεων (ευελιξία).
Τρίτον, ανοιχτή κοινωνία στις προκλήσεις της παγκοσμιοποίησης (που αντιμετωπίζεται ως ευκαιρία και όχι ως απειλή) για τη δημοκρατική εμπλαισίωση της τελευταίας σε σοσιαλδημοκρατική βάση (αμφιβάλλει κανένας ότι το Λονδίνο είναι σήμερα η περισσότερο ανοιχτή, πολυπολιτισμική πόλη του κόσμου;).
Τέταρτον, φιλοευρωπαϊκή πολιτική για την προώθηση ορισμένων στόχων πολιτικής εντός υπερεθνικού πλαισίου, αφού το εθνικό κράτος δεν επαρκεί.
Βεβαίως, ο Τ. Μπλερ δεν πέτυχε όλους αυτούς τους στόχους. Πέτυχε όμως να φέρει και να κρατήσει το Εργατικό Κόμμα στην εξουσία (και μετά την αποχώρησή του...).

Η παραπάνω άποψη είναι του καθηγητή του πανεπιστημίου Αθηνών, κυρίου Παναγιώτη Ιωακειμίδη. Εγώ σιωπώ και προσυπογράφω...

20 αφορμές για διάλογο

rigelian είπε... @ 5 Οκτωβρίου 2007 - 12:28 μ.μ.

Μήπως ήρθε η εποχή να αλλάξουμε τις ταμπέλες; Δεξιά / κέντρο / αριστερά, μήπως δεν ανταποκρίνονται, πλέον, στην πολιτική (και όχι μόνο) πραγματικότητα;

ΠΑΠΑΧΑΤΖΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ είπε... @ 5 Οκτωβρίου 2007 - 12:35 μ.μ.

@rigelian
Η αλλαγή πρέπει να γίνεται στο περιεχόμενο της ιδεολογίας. Και αυτό έκαναν οι new labours στην κενροαριστερά.

rigelian είπε... @ 5 Οκτωβρίου 2007 - 12:52 μ.μ.

Αν αλλάζει τόσο πολύ η ιδεολογία ώστε να περνά τις "διαχωριστικές γραμμές"

rigelian είπε... @ 5 Οκτωβρίου 2007 - 12:52 μ.μ.

Αν αλλάζει τόσο πολύ η ιδεολογία ώστε να περνά τις "διαχωριστικές γραμμές";

ΠΑΠΑΧΑΤΖΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ είπε... @ 5 Οκτωβρίου 2007 - 12:55 μ.μ.

@rigelian
Ποιές διαχωριστικές; Τις πρίν των αλλαγών, ή τις μετά;
Όσο και να αλλάξει η κεντροαριστερά δεν πρόκειται να προσεγγίσει ποτέ την δεξιά...

rigelian είπε... @ 5 Οκτωβρίου 2007 - 1:03 μ.μ.

Είσαι σίγουρος;
Διότι εγώ δεν είμαι καθόλου!

ΠΑΠΑΧΑΤΖΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ είπε... @ 5 Οκτωβρίου 2007 - 1:07 μ.μ.

@rigelian
Μα αυτό είναι το πρόβλημα στην Ελλάδα. Έχουν κάνει τις πολιτικές γραμμές σαλάτα, και μας έχουν αποσυντονίσει.Εδώ ο Καρατζαφέρης δηλώνει αριστερός...

rigelian είπε... @ 5 Οκτωβρίου 2007 - 1:19 μ.μ.

Προκλητική άποψη προς συζήτηση:
Μήπως αυτή η "σαλάτα" είναι καλό;

ΠΑΠΑΧΑΤΖΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ είπε... @ 5 Οκτωβρίου 2007 - 1:40 μ.μ.

@rigelian
Όχι δεν είναι καλό, διότι στην Ελλάδα ποτέ δεν είναι πολύ απο το΄ένα. Πάντα βλέπω λίγο απ' όλα. Λίγο απο καπιταλισμό, λίγο απο αριστερά. Το μόνο πολύ που βλέπω είναι σκοταδισμό και ψευτοπουριτανισμό...

rigelian είπε... @ 5 Οκτωβρίου 2007 - 2:14 μ.μ.

Περί σκοταδισμού και ψευτοπουριτανισμού θα συμφωνήσω. Αλλά γιατί να είναι κακό το λίγο απ' όλα; Όταν, βέβαια, είναι συνεπές και όχι αχταρμάς.

ΠΑΠΑΧΑΤΖΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ είπε... @ 5 Οκτωβρίου 2007 - 2:32 μ.μ.

@rigelian
Γιατί τόσα χρόνια ζούμε όλα τα αρνητικά του καπιταλισμού χωρίς να δούμε ποτέ τα θετικά. Διότι τόσα χρόνια το κράτος εφαρμόζει αριστερή οικονομική πολιτική, στη διόγκωση του δημοσίου τομέα ενώ παράλληλα κάνει δεξιά στροφή στην κοινωνική του πολιτική...
Αν δεν ζαλίστηκες με τόσες στροφές μπορώ να συνεχίσω...

rigelian είπε... @ 5 Οκτωβρίου 2007 - 3:03 μ.μ.

Φεύγουν οι βάσεις μου μένουν - μένουν οι βάσεςι που φεύγουν, που έλεγε παλιά ο Χάρρυ Κλυνν!

Τα θετικά του καπιταλισμού είναι για (τους) λίγους.

Επίσης οι κρατικές πολιτικές θα μπορούσε να ήταν ανάποδες!

ΠΑΠΑΧΑΤΖΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ είπε... @ 5 Οκτωβρίου 2007 - 3:10 μ.μ.

@rigelian
Αλλά δεν είναι, όμως. Δυστυχώς...

Lego είπε... @ 5 Οκτωβρίου 2007 - 3:17 μ.μ.

Το έχω διαβάσει και εγώ το άρθρο ! Πιστεύω όμως ότι πρέπει να αναγνωσθεί και στο επόμενο συνέδριο του ΠΑΣΟΚ ...

ΠΑΠΑΧΑΤΖΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ είπε... @ 5 Οκτωβρίου 2007 - 3:20 μ.μ.

@lego
Να τοιχοκολληθεί στην Χαριλάου Τρικούπη!

danton είπε... @ 5 Οκτωβρίου 2007 - 8:35 μ.μ.

Θα μου επιτρέψει ο κος καθηγητής, με όλο τον σεβασμό και εσύ που προσυπογράφεις,να διαφωνήσω με αυτές τις απόψεις.
Αν ο Μπλερ κατάφερε να ξανακάνει τους εργατικούς εξουσία δεν σημαίνει ότι κατάφερε να τους ξανακάνει εργατικούς δηλ. σοσιαλιστές ή σοσιαλδημοκράτες.
Πρώτο και κυριότερο,η Μ. Βρετανία,
ήταν η πρώτη διδάξασα το Εθνικό Σύστημα Υγείας.Και κατάφεραν συντηρητικοί,αλλά και εργατικοί(τόσα χρόνια στην εξουσία),να το κάνουν μπάχαλο,όχι ως προς τις υπηρεσίες που προσφέρει,αλλά ως προς το κοινωνικό του πρόσωπο.
Σε κάθε περίπτωση,έχω ξαναπεί την άποψή μου για την ανάδειξη στην εξουσία.Δεν πρέπει να γίνει αυτοσκοπός για το ΠΑΣΟΚ.Πρώτα και κύρια πρέπει να αναδειχτούν θέσεις και αυτές να είναι πολιτικές.
Τώρα αν θα πρέπει να παραδειγματιστούμε από το μοντέλο Μπλέρ σύμφωνα με τα στοιχεία που ο κος καθηγητής επισημένει,είναι πολύ μεγάλη κουβέντα και μη συγκρίσημα τα μεγέθη.Στη θεωρία μπορεί να ακούγεται καλό αλλά.....
Κατ`αρχειν θα πρέπει να συμφιλιωθούμε με την ιδέα της συμμάχου Η.Π.Α., με ότι αυτό συνεπάγεται(αποστολή στρατιωτών σε Ιρακ,Αφγανισταν και όπου αλλού οι σύμμαχοί μας και οι ανάγκες τους επιτάσσουν χωρίς αντιρήσεις αν δεν θέλουμε ταξιδιωτικές οδηγίες κ.λ.π."Όποιος δεν είναι μαζί μας είναι εναντίον μας")Ούτε η γεωπολιτική μας θέση είναι ίδια με αυτή της Μ.Βρετανίας.
Όσο αφορά την περιβόητη πακγοσμιοποίηση και τις ίσες ευκαιρίες,οι αριθμοί μπορεί να ευημερούν αλλά οι άνθρωποι δυστυχούν.Το μεγαλύτερο ποσοστό των ανθρώπων είναι χρεωμένοι στο χρηματοοικονομικό σύστημα των τραπεζών και πάει λέγοντας.
Ο Γιώργος ανέφερε πάμπολλες φορές το σουηδικό μοντέλο αλλά μάλλον πλάκα του κάνανε παρά το πήραν στα σοβαρά.
Ίσως θα πρέπει και είναι βασικό αυτό,πρώτα να μπορούμε να σκεφτόμαστε πολιτικά και να στεκόμαστε κριτικά στις όποιες θέσεις,πράγμα που συμβαίνει στην Αγγλία την Γαλλία την Γερμανία και μετά να ζητάμε μοντέλα προς εφαρμογή.

ΠΑΠΑΧΑΤΖΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ είπε... @ 7 Οκτωβρίου 2007 - 1:24 μ.μ.

@danton
Το άθλιο σύστημα υγείας ήταν κληροδότημα της κυβέρνησης Θάτσερ. Οι επόμενες κυβερνήσεις προσπάθησαν να μαζέψουν τα αμάζευτα. Όσο για το πόσο κεντροαριστερά ήταν η κυβέρνηση Μπλέρ, την άποψη μου περι κεντροαριστεράς την έχω καταθέσει στο "κεντροαριστερά και ΠΑΣΟΚ". Σίγουρα το μοντέλο των New Labours, μπορεί να γίνει καλύτερο...

Ηλιάνα είπε... @ 7 Οκτωβρίου 2007 - 10:04 μ.μ.

Έχω μερικές ενστάσεις
Οι βρετανοί παραπονιούνται συνεχώς για το ΕΣΥ τους - το οποίο, δυστυχώς, χρειάστηκε να διαπιστώσω κι εγώ ξαπλωμένη/παρατημένη σ’ένα ράντζο, χωρίς κάποιον ούτε ένα ποτήρι νερό να μου φέρνει, ώσπου τελικά σηκώθηκα μόνη μου κι έφυγα να πάω σπίτι μου, μπας κι επιβιώσω από την αφυδάτωση! (Που, παρεμπιπτόντως έπρεπε να είναι το κύριο μέλημά τους στην περίπτωσή μου τότε).

Όταν ο Μπλερ αποφάσισε να συμμετέχει κι η Βρετανία στον βομβαρδισμό του Ιράκ – ήταν λίγο μονόπλευρη η επίθεση για να την ονομάσω πόλεμο – 2 εκατομμύρια κόσμος εναντιώθηκε στο Λονδίνο – και πόσοι άλλοι στην υπόλοιπη Βρετανία. Ήμουν κι εγώ εκεί, με το πανεπιστήμιό μου. 3 μέρες μετά δεν είχα φωνή ακόμα. Ο Μπλερ έκανε του κεφαλιού του λέγοντας ότι ένας σωστός ηγέτης φαίνεται όταν εναντιώνεται στη θέληση του λαού. Ένας σωστός ηγέτης σε ΤΙ μορφή πολιτεύματος;…

Εάν κάποιος έχει χρησιμοποιήσει τρένο στην Αγγλία, βλέπει τη σαπίλα και την κατάρρευση σ’όλο της το μεγαλείο. Εάν κάνει μια βόλτα ακόμα και σε πλούσια πόλη του νότου, κάθε δύο μέτρα βλέπει άστεγους *άγγλους*. Τονίζω το *άγγλους*, διότι είναι πολίτες εκείνου του κράτους, όχι απλώς κάποιοι (λαθρο)μετανάστες, όπου είναι πιο αναμενόμενο να βρίσκονται στους πέντε δρόμους.

«αμφιβάλλει κανένας ότι το Λονδίνο είναι σήμερα η περισσότερο ανοιχτή, πολυπολιτισμική πόλη του κόσμου;» Αγγλία δεν είναι μόνο το Λονδίνο όμως. Όπου ακόμα κι εκεί, όσο ευπρόσδεκτος μπορεί να νιώθει κανείς σε κάποιες περιοχές του, τόσο ανεπιθύμητος νιώθει σε άλλες. Κι αν πάμε στο Βορρά της Αγγλίας, εκεί γίνονται καθημερινές *μάχες* ανάμεσα στις φυλές.

Γενικά η Αγγλία ζώντας την μου έδωσε την εικόνα μιας χώρας που κάποτε ήταν, αλλά τώρα πια δεν είναι. Μια χώρα που κάποτε ήταν μεγάλη και δυνατή, που έχει πολύ καλή υποδομή, που όμως ό,τι είναι τώρα το χρωστάει στο τότε, και γενικότερα αποσυντίθεται….

Ο Μπλερ δεν εκσυγχρόνισε το εργατικό κόμμα. Το «δεξιοποίησε». Κάτι σαν αυτό που έκανε και ο Σημίτης στο ΠΑΣΟΚ. Αυτό δε μπορώ να το θεωρήσω επιτυχία, μόνο αλλοτρίωση μπορώ να το χαρακτηρίσω. Κι ως τέτοια δε μπορώ να την επικροτήσω. Εκτός κι αν το ζητούμενο είναι η αριστερά να κερδίζει τις εκλογές έστω κι αν πάψει να είναι πια *αριστερά*. Τότε όμως δεν υπάρχει πια και ουσιαστικός λόγος ύπαρξής της, όχι;

ΠΑΠΑΧΑΤΖΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ είπε... @ 7 Οκτωβρίου 2007 - 11:03 μ.μ.

@Ηλιάνα
Θα διαφωνήσω. Δεξιά, ήταν η πολιτική της Θάτσερ και του Μέιτζορ με προφανές αποτέλεσμα την διάλυση, της Αγγλίας. Ο Μπλέρ, για τα μέτρα των Άγγλων πάντα, ήταν ο ορισμός του κεντροαριστερού.
Βεβαίως και η συμπαράσταση του στην κυβέρνηση Μπους, ήταν έγκλημα. Βεβαίως και δεν ήταν σε όλα τα σημεία της πολιτικής του πετυχημένος.
Κατάφερε, όμως, να κάνει εμφανή την διαφορά των Εργατικών απο τους Συντηρητικούς. Κατάφερε να διαχωρίσει, πολιτικά και ιδεολογικά, τα δυο κόμματα στην συνείδηση των Βρετανών ψηφοφόρων. Αυτή ήταν η πραγματική του νίκη και εκεί πρέπει να πατήσει το ΠΑ.ΣΟ.Κ και ο Γιώργος Παπανδρέου. Όχι αντιγράφοντας πιστά την πολιτική των Labours, αλλά μαθαίνοντας απο αυτή...

Ηλιάνα είπε... @ 7 Οκτωβρίου 2007 - 11:21 μ.μ.

Κατ’αρχάς, των labour (στα ελληνικά οι ξένες λέξεις είναι άκλιτες και γένους ουδετέρου, για δική μας ευκολία πάνω απ’όλα, αφού έτσι δεν χρειάζεται να ξέρουμε τον πληθυντικό σε όλες τις γλώσσες του κόσμου για να μιλάμε σωστά τη δική μας γλώσσα ;ρ)

Επί της ουσίας τώρα. Ο Μπλερ κέρδιζε τις εκλογές γιατί το δεξιό κόμμα ήταν καρικατούρα. Δεν υπήρχε κανείς να πάρει στα σοβαρά τους «Torries» (;ρρρρρ), αφού μόνο γέλια προκαλούσαν. Συνεπώς δεν είχε και πολύ δύσκολη αποστολή ο Μπλερ, σ’ό,τι αφορά τις εκλογικές αναμετρήσεις. Ό,τι κάνουν οι πολίτες σε όλες τις δημοκρατίες του κόσμου κάνουν και οι βρετανοί, το μη χείρον διαλέγουν!

Αλλά όπως το να υπάρχουν βασιλικότεροι του βασιλέως δε σημαίνει ότι ο βασιλιάς δεν είναι βασιλιάς, έτσι και το να άσκησαν άλλοι με πιο στυγνό και χωρίς προσχήματα τρόπο δεξιά πολιτική δε σημαίνει ότι ο Μπλερ ήταν σύγχρονος αριστερός.

Γνώμη μου, πάντα

Δημοσίευση σχολίου